Τι είναι η απραξία διάνοιξης βλεφάρων;
Η απραξία διάνοιξης βλεφάρων (eyelid opening apraxia) είναι μια σπάνια νευρο-οφθαλμολογική διαταραχή. Το ιδιαίτερο γνώρισμά της είναι η αδυναμία εκούσιας διάνοιξης των βλεφάρων, με παράλληλη διατήρηση των αυθόρμητων (και αντανακλαστικών) βλεφαρισμών.
Γράφει ο νευρολόγος Ανδρέας Π. Μούστρης
Κατηγορία: Άλλες κατηγορίες
Η κλινική εικόνα της γνήσιας απραξίας διάνοιξης βλεφάρων είναι χαρακτηριστική: ενώ τα άτομα ανοιγοκλείνουν αυτόματα τα βλέφαρά τους χωρίς πρόβλημα, εάν τα κλείσουν για κάποιο άλλο λόγο (πλην των αυτόματων κινήσεων), δυσκολεύονται ιδιαίτερα να τα ανοίξουν. Κατά τη διάρκεια της εκούσιας προσπάθειας διάνοιξης δίδεται η εντύπωση ότι τα βλέφαρα «είναι κολλημένα» μεταξύ τους. Συχνά, οι πάσχοντες υποβοηθούν τη διάνοιξη επιστρατεύοντας το μετωπιαίο μυ, ο οποίος συσπώμενος ανυψώνει τα φρύδια (και σχηματίζει τη ρυτίδωση του μετώπου). Ενίοτε, καταφεύγουν στη διάνοιξη των βλεφάρων με τα χέρια.
Η διάσταση ανάμεσα στις αυτόματες και βουλητικές κινήσεων των βλεφάρων οδήγησε στο χαρακτηρισμό αυτής της διαταραχής ως “απραξίας”. Ωστόσο, διαφέρει από τις κλασικές μορφές απραξίας που παρατηρούνται στις νευρολογικές παθήσεις.
Οι υποκείμενοι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί δεν είναι επακριβώς γνωστοί. Πιστεύεται ότι είναι αποτέλεσμα διαταραχής της λειτουργίας του νευρικού κυκλώματος που συντονίζει τη συνδυασμένη δράση ανάμεσα στον ανελκτήρα του άνω βλεφάρου (η σύσπασή του ανασηκώνει το άνω βλέφαρο) και στον σφιγκτήρα των βλεφάρων (η σύσπασή του οδηγεί σε σύγκλειση των βλεφάρων). Χαρακτηριστικό εύρημα σε αυτή τη διαταραχή είναι η αναστολή της λειτουργίας των ανελκτήρων κατά την εκούσια προσπάθεια διάνοιξης των βλεφάρων. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι κατά τη διάρκεια που τα άτομα προσπαθούν να ανοίξουν τα μάτια τους, οι αντίστοιχοι μυς δεν ενεργοποιούνται (ή ενεργοποιούνται ανεπαρκώς), με αποτέλεσμα τα βλέφαρα να παραμένουν κλειστά.
Ποιες παθήσεις σχετίζονται με απραξία διάνοιξης βλεφάρων;
Η απραξία διάνοιξης βλεφάρων μπορεί να εμφανιστεί μεμονωμένα ή στα πλαίσια παθήσεων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, όπως:
- Σύνδρομα Parkinson-plus (ιδιαίτερα στην προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση)
- Νόσος Parkinson
- Βλεφαρόσπασμος
- Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια
- Νόσος του κινητικού νευρώνα
- Νόσος Huntington
